Lenfoma, vücudun savunma sisteminde yer alan lenf dokusunun kanseridir. Lenf dokusu, vücudu mikroplardan koruyan hücreleri barındırır. Lenfomanın iki ana grubu var: Hodgkin ve non-Hodgkin lenfoma.
Bu kanser çoğu zaman geç fark edilir. Buna karşılık tedaviye en iyi yanıt veren kanserlerden biridir.
Rakamlar Ne Diyor?
Hodgkin lenfomada 5 yıllık yaşam oranları:
- Tüm evreler birlikte: yüzde 89
- Sınırlı hastalıkta: yüzde 93
- Yaygın hastalıkta: yüzde 84 [1]
Modern tedavi şemalarıyla erken evrede bu oran yüzde 97'nin üzerine çıkıyor. Bu sonucu klasik kemoterapi birleşimleri sağladı. Son yıllarda eklenen yeni ilaçlar da katkı verdi.
Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
- Boyun, koltuk altı veya kasıkta 2 haftadan uzun süren ağrısız şişlik
- Yatağı ıslatacak kadar yoğun gece terlemesi
- Son 6 ayda kilonun yüzde 10'unu istemeden kaybetmek
- Sebebi bulunamayan, gelip geçen yüksek ateş
- Tüm vücutta geçmeyen kaşıntı
Ateş, gece terlemesi ve kilo kaybı bir arada görülebilir. Bu üçüne birlikte "B belirtileri" deniyor. Bu belirtilerin olması ya da olmaması, hastalığın evresini belirlerken kullanılıyor. [2]
Bu belirtiler çok daha sık görülen başka hastalıklarda da ortaya çıkar. Belirtin sürüyorsa doktoruna başvurabilirsin.
En Çok Sorulan Dört Soru
1. Her Büyüyen Lenf Bezi Lenfoma Mıdır?
Hayır. Lenf bezleri en sık enfeksiyon nedeniyle büyür ve bu büyümeler genellikle 2-3 hafta içinde geriler.
Ağrısız, sert ve giderek büyüyen bezler değerlendirilmelidir. 2 haftayı geçen bezler de öyle.
Kesin ayrımı sadece biyopsi yapar. Lenfomada ince iğneyle alınan örnek genellikle yetersiz kalır. Bezin tamamının çıkarılması tercih edilir.
2. PET Çekilmesi Şart Mı?
Evet. PET (pozitron emisyon tomografisi), vücudu bütün olarak tarayan bir görüntüleme yöntemidir. PET, hastalığın nerelerde olduğunu ve tedaviye yanıt verip vermediğini gösterir. Lenfomada bunun yerini tutan başka bir yöntem yok. [2]
3. Çocuk Sahibi Olabilir Miyim?
Bu tamamen hangi ilaç şemasını aldığına bağlı.
- ABVD adlı ilaç birleşiminden sonra kadınlarda kalıcı adet kesilmesi yaklaşık yüzde 3.
- BEACOPP adlı daha yoğun birleşimden sonra bu oran yüzde 50'nin üzerine çıkıyor. 30 yaş üstü kadınlarda oran daha da yüksek.
- Erkeklerde de BEACOPP sonrası ciddi sperm sorunu yüzde 90'a yaklaşıyor. [3]
Yoğun bir şema planlanıyorsa yumurta ya da sperm dondurmayı konuşabilirsin. Bu konuşma tedavi başlamadan önce yapılmalı.
4. Sonradan Başka Bir Kanser Çıkar Mı?
Hollanda'da büyük bir hasta grubu 40 yıl boyunca izlendi. Bu grupta ikinci kanser riski genel nüfusa göre 4,6 kat yüksek bulundu. Aynı yaştaki her 100 kişiden 1'inde kanser bekleniyor. Bu grupta ise yaklaşık 5 kişide görülüyor. [4]
En sık görülenler meme, akciğer, sindirim sistemi ve tiroid kanserleri.
Tedavi bittikten yıllar sonra bile kontrolden çıkmamak bu yüzden gerekiyor. Kontrol randevularını takvimine yazman işini kolaylaştırır.
Non-Hodgkin Tarafında Durum
En sık görülen tip diffüz büyük B hücreli lenfoma. Bu tipte standart ilaç birleşiminin adı R-CHOP. Bu tedaviyle 5 yıl boyunca hastalıksız kalma oranı yaklaşık yüzde 59, yaşam oranı ise yüzde 80.
Daha yeni bir ilaç eklenmiş şema, bu oranı yüzde 65'e çıkardı. Toplam yaşam süresinde ise anlamlı fark gösterilemedi. [5]
Bazı hastalarda tedavi yanıt vermez ya da hastalık geri gelir. Bu hastalarda CAR-T hücre tedavisi önemli bir seçenek. Bu tedavide hastanın kendi savunma hücreleri alınır. Hücreler laboratuvarda kanseri tanıyacak şekilde yeniden programlanır. Uzun süreli yanıt oranı yaklaşık yüzde 30-40. [6]
Kaynaklar
- SEER Cancer Stat Facts: Hodgkin Lymphoma. National Cancer Institute. Erişim: Ağustos 2026.
- Cheson BD, ve ark. Recommendations for Initial Evaluation, Staging, and Response Assessment of Hodgkin and Non-Hodgkin Lymphoma: The Lugano Classification. J Clin Oncol. 2014;32(27):3059-3068. PMID 25113753.
- Behringer K, ve ark. Gonadal function and fertility in survivors after Hodgkin lymphoma treatment. J Clin Oncol. 2013;31(2):231-239. PMID 23150709.
- Schaapveld M, ve ark. Second Cancer Risk Up to 40 Years after Treatment for Hodgkin's Lymphoma. N Engl J Med. 2015;373:2499-2511. PMID 26699166.
- Tilly H, ve ark. Polatuzumab Vedotin in Previously Untreated Diffuse Large B-Cell Lymphoma (POLARIX). N Engl J Med. 2022;386:351-363. PMID 34904799.
- Neelapu SS, ve ark. Five-year follow-up of ZUMA-1. Blood. 2023;141(19):2307-2315. PMID 36821768.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.
