Pankreas Kanserinde Tedavi Nereye Geldi?

Pankreas kanseri uzun yıllar zor bir hastalık olarak anıldı. Tablo yavaş yavaş değişiyor. Bu değişim gerçek, ama abartılacak kadar büyük de değil. Aşağıda ne değiştiğini olduğu gibi anlatıyoruz.

En Net İlerleme: Ameliyattan Sonraki Kemoterapi

PRODIGE 24 adlı bir çalışma yapıldı. Ameliyat olabilen hastalarda iki farklı kemoterapi karşılaştırıldı.

5 yıllık yaşam oranı şöyle çıktı:

• Eski şema (gemsitabin): yüzde 31,4
• Yeni şema (mFOLFIRINOX): yüzde 43,2 [1]

mFOLFIRINOX dört ilaçtan oluşan güçlü bir birleşimdir.

Ortalama yaşam süresi de arttı. 35,5 aydan 53,5 aya çıktı. [1]

Pankreas kanserinde son yirmi yılın en büyük adımı budur. Bu şema ağır bir tedavidir. Genel durumu iyi olan hastalar için uygundur. Sana uygun olup olmadığına doktorun karar verir.

Ameliyattan Önce Tedavi: Karışık Bir Tablo

Buradaki çalışmalar aynı yöne işaret etmiyor.

PREOPANC çalışması, ameliyatın sınırda mümkün olduğu hastaları inceledi. Bu hastalarda ameliyattan önce tedavi vermek işe yaradı. 5 yıllık yaşam oranı yüzde 6,5'ten yüzde 20,5'e çıktı. [2]

NORPACT-1 çalışması ise ameliyatın rahatça yapılabildiği hastalara baktı. Bu grupta önce kemoterapi vermek fayda sağlamadı. Doğrudan ameliyat olan grup daha iyi sonuç verdi. 18 aylık yaşam oranı yüzde 73'e karşı yüzde 60 çıktı. [3]

Özetle:

• Ameliyat sınırda mümkünse → önce tedavi yaklaşımı yaygınlaşıyor
• Ameliyat rahatça yapılabiliyorsa → doğrudan ameliyat hâlâ standart

Senin hangi grupta olduğun kararı belirler. Muayenede bunu doğrudan sorabilirsin.

Ben hangi gruptayım? Ameliyat bende sınırda mı, rahat mı yapılabiliyor?

Hedefli Tedaviler

BRCA gen değişikliği varsa. BRCA, hücrenin bozulan DNA'sını onaran genlerden biridir. Bu gen bozuksa bazı ilaçlar daha iyi işe yarar. POLO çalışmasında olaparib adlı ilaç kullanıldı. Hastalıksız geçen süreyi 3,8 aydan 7,4 aya uzattı. [4]

Son analizde ise toplam yaşam süresinde fark bulunmadı. Süreler 19,0 aya karşı 19,2 ay çıktı. Kazanç, hastalığın kontrol altında kaldığı sürede oldu. Yaşam süresinde olmadı. Bu ilacı konuşurken bu ayrımı bilerek karar vermen önemli. [4]

MSI yüksekliği varsa. MSI, hücrenin DNA tamir sistemindeki bir bozukluktur. Pankreas kanserinde nadir görülür ve oranı yüzde 1'in altındadır. Bulunursa immünoterapi (vücudun savunma sistemini kansere karşı uyandıran tedavi) işe yarayabiliyor. [6]

Nadir gen değişiklikleri. NTRK gibi bazı nadir değişiklikler tedavi seçeneği açar. Bu yüzden aranmaları gerekiyor. [6]

Hangi Testler İstenmeli?

Güncel kılavuz, pankreas kanseri tanısı alan tüm hastalarda kalıtsal gen testi öneriyor. Kalıtsal test, aileden gelen gen değişikliklerine bakar. [6]

Hastalık yayılmışsa ayrıca tümörün kendi genlerine bakan testler isteniyor. Bunlarda BRCA, PALB2 ve benzeri genlere bakılır. MSI durumu, KRAS ve nadir gen birleşmeleri de incelenir. [6]

Ailede Pankreas Kanseri Varsa Tarama Gerekir Mi?

Tarama herkese önerilmiyor. Sadece tanımlı risk gruplarına öneriliyor.

Ailesel pankreas kanseri: Kan bağı olan en az iki yakının hastalanmış olması gerekir. Bunlardan biri de birinci derece yakın olmalıdır. Birinci derece yakın demek anne, baba, kardeş ya da çocuk demektir. Tek bir birinci derece yakın tek başına yeterli değildir.

Gen taşıyıcıları: BRCA1/2, ATM ve PALB2 taşıyanlar bu gruba girer. Burada en az bir birinci derece yakının hastalanmış olması aranır. [5]

Yüksek riskli sendromlar: Bazı kalıtsal sendromlarda tarama 40 yaştan itibaren yapılır.

Başlangıç yaşı çoğu grup için 50'dir. Ailede en genç hastanın tanı yaşı erkense başka bir kural işler. O yaştan 10 yıl önce başlanır. [5]

Tarama yöntemi de bellidir. MR (manyetik rezonans görüntüleme) ve endoskopik ultrason dönüşümlü kullanılır. Sadece MR yeterli olmuyor. Endoskopik ultrason, yutulan ince bir kameranın ucundaki ultrasonla pankreası yakından görüntüler. [5]