Bakım Verenlerde Tükenmişlik Belirtileri

Bakım vermek tek başına taşınacak bir yük değildir. Araştırmalar bunu açıkça gösteriyor. Kanser hastasına bakan kişilerde depresyon sık görülüyor. Bildirilen oranlar yaklaşık yüzde 20 ile 40 arasında değişiyor. [1][2]

Bu oran çalışmadan çalışmaya değişiyor. Araştırmalar farklı gruplarla yapılmış olduğu için sonuçlar da farklı çıkmış. Hepsinde ortak olan tek şey var. Oran hiçbir çalışmada azımsanacak düzeyde değil.

Erken Belirtiler

1. Hastanın aynı sorusuna içinden "kaç kere söyleyeceğim" demek
2. Unutkanlık. İsimleri, randevuları karıştırmak
3. Sabah yataktan kalkmanın giderek zorlaşması
4. Hasta dışında kimseyle konuşmak istememek
5. Gece aniden uyanıp bir daha uyuyamamak
6. Kendi kontrollerini ve muayenelerini ertelemek

Bu belirtiler karakter zayıflığı değildir. Uzun süren yükün vücutta ve zihinde bıraktığı izlerdir. Kendini bu maddelerde görüyorsan aşağıdaki adımlarla başlayabilirsin.

İşe Yarayan Adımlar

1. Görevleri rakama dökmek işe yarıyor.

"Annemin ilaçları" demek yerine daha somut konuşabilirsin. "Günde 9 hap, 3 öğün, 4 saat arayla" diyebilirsin. Belirsiz iş, zihinde olduğundan çok daha büyük yer kaplar. Rakama döktüğünde işin gerçek boyutunu görürsün.

2. Bilgiyi tek başına taşımak zorunda değilsin.

En az bir yetişkinle aynı takvimi paylaşabilirsin. İlaç listesini de onunla paylaşabilirsin. Bütün bilgi tek kişide toplanırsa o kişi yerinden kıpırdayamaz hale gelir. Paylaşmak, bir gün izin alabilmenin de ön şartıdır.

3. Haftada Bir Kez De Olsa Kendine Zaman Ayırmaya Ne Dersin?

Mümkünse bir-iki saat olsun. Bulabildiğin kadarı bile işe yarar. Önemli olan bunun düzenli olmasıdır.

4. Kendi doktorunu da ihmal etmemek.

Bakım verenler kendi kontrollerini sık aksatır. Tansiyon ve şeker ölçümünü, tarama testlerini erteleme listesinden çıkarabilirsin. Randevunu şimdiden takvimine yazmak en kolayı.

5. Yardım tekliflerini somutlaştırmak işini kolaylaştırır.

Biri sana "bir şey lazım olursa ara" diyor olabilir. Ona net bir iş verebilirsin. "Perşembe saat 2'de hastaneye götürebilir misin" diyebilirsin. Böylece hem sana kolaylık olur hem karşı taraf ne yapacağını bilir.

Ne Zaman Destek Almalısın?

Aşağıdaki durumlar iki haftadan uzun sürüyorsa bir uzmana danışmanın tam zamanı. [3]

• Hiçbir şeyden keyif alamamak
• Uyku ve iştah düzeninin bozulması
• Sürekli suçluluk hissetmek
• "Ben olmasam daha iyi olurdu" gibi düşünceler

Son maddedeki düşünceler geliyorsa beklememen iyi olur. Bir uzmana hemen söylemen önemli. Uzmana ulaşamıyorsan güvendiğin birine söyleyebilirsin. Destek almak zayıflık değildir. Destek almak, bakım verme gücünü koruyan bir adımdır.