Bazı bitkiler kanser ilacının kandaki seviyesini değiştirir. Bunun nedeni karaciğerde çalışan bir sistemdir. Karaciğerinde ilaçları parçalayıp vücuttan atan enzimler bulunur. Bazı bitkiler bu enzimleri hızlandırır. Bazıları da yavaşlatır.
- Enzimler hızlanırsa ilaç işini yapamadan vücuttan atılır. Tedavinin gücü düşer.
- Enzimler yavaşlarsa ilaç kanda birikir. Yan etkiler artar.
Aşağıda her bitkinin ne kadar kanıtı olduğunu da yazdık. Hepsi aynı ağırlıkta değil. Kanıtın gücünü bilmek, doktorunla konuşurken işini kolaylaştırır.
Kanıtı Güçlü Olanlar
Sarı kantaron (kantaron otu). Etkisi insan çalışmalarında gösterildi. İmatinib adlı ilacın vücuttan atılma hızını yüzde 43 artırıyor. İrinotekan adlı kemoterapinin etkili kısmını kanda yüzde 42 azaltıyor. Her iki durumda da ilacın gücü düşüyor. Kılavuzlar kanser tedavisi sırasında bu bitkiden uzak durulmasını söylüyor. Şu an kullanıyorsan kendi başına bırakmadan önce doktoruna söylemen yeterli. [1][2]
Greyfurt ve greyfurt suyu. Greyfurt tam tersini yapar. İlacın kanda birikmesine yol açar. Etkisi tek bir bardakla başlar ve saatlerce sürer. [4][5]
Sarımsak hapı. Sorun yemekteki sarımsak değil. Konsantre hap formu sorun çıkarıyor. Bu form hem ilaç seviyesini değiştiriyor hem de kanamayı artırabiliyor. İkisi de çalışmalarda gösterildi. [6]
Kanıtı Sınırlı Ama Dikkat Gerektirenler
Yeşil çay hapı ve konsantresi. Bortezomib adlı ilacı kullanıyorsan yüksek doz yeşil çay ekstresinden uzak durman gerekiyor. Buradaki kanıt henüz laboratuvar ve hayvan çalışmalarına dayanıyor. Bu uyarı günde 1-2 fincan çay için değil. Uyarı, hap ve konsantre formu için geçerli. [3]
Zerdeçal hapı. Yüksek dozda karaciğere zarar verdiğine dair hasta bildirimleri var. Yemeğe kattığın miktar bu konunun dışında kalıyor.
Ginkgo biloba. Kanamayı artırdığına dair tek tek vakalar bildirilmiş. Kontrollü çalışmalarda ise net bir etki çıkmadı. Ameliyat öncesinde kullandığını mutlaka söylemen gerekiyor. Kan sulandırıcı kullanıyorsan onu da söylemen iyi olur.
Ekinezya. İmmünoterapiyle etkileşimi hakkında hiç insan çalışması yok. (İmmünoterapi: vücudun kendi savunma sistemini kansere karşı çalıştıran tedavi.) Bu bitki için "kesin zararlı" demek doğru olmaz. "Güvenli" demek de doğru olmaz. Kararı doktorunla birlikte verebilirsin.
Tek Kural Yeter
Kullandığın her bitkisel ürünü doktoruna söylemen yeterli. Kullanmayı düşündüklerini de söyleyebilirsin. Vitamin ve bitkisel hap takviyeleri de bu listeye dahil.
Kutunun üstündeki "doğal" yazısı güvenli olduğu anlamına gelmez. Etkileşim ürünün doğal olup olmamasından kaynaklanmaz. Etkileşimi, ürünün içindeki etkin madde yaratır.
Kullandıklarını aklında tutmak zor olabilir. Kutuların fotoğrafını çekebilir ya da adlarını bir listeye yazabilirsin. Muayenede bu listeyi doktoruna gösterebilirsin.
Kaynaklar
- Frye RF, ve ark. Effect of St John's wort on imatinib pharmacokinetics. Clin Pharmacol Ther. 2004;76(4):323-329. PMID 15470331.
- Mathijssen RH, ve ark. Effects of St. John's wort on irinotecan metabolism. J Natl Cancer Inst. 2002;94(16):1247-1249. PMID 12189228.
- Golden EB, ve ark. Green tea polyphenols block the anticancer effects of bortezomib. Blood. 2009;113(23):5927-5937. PMID 19190249.
- Bailey DG, ve ark. Grapefruit-medication interactions. CMAJ. 2013;185(4):309-316.
- FDA. Grapefruit Juice and Some Drugs Don't Mix. Consumer Update.
- Piscitelli SC, ve ark. The effect of garlic supplements on saquinavir pharmacokinetics. Clin Infect Dis. 2002;34(2):234-238.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.