Yumurtalık kanseri erken yakalandığında 5 yıllık yaşam oranı yüzde 91,9'a çıkıyor. Zorluk hastalığın sessiz ilerlemesinden kaynaklanıyor. Hastalık uzun süre belirti vermeden büyüyebiliyor. Hastaların çoğu da ileri aşamada tanı alıyor. Belirtileri tanımak bu yüzden değerli. [1]
Belirtiler aslında ortaya çıkıyor. Ancak sıradan şikâyetlere benzedikleri için gözden kaçıyorlar.
Dört Belirti
- Karın şişkinliği veya karın çevresinde artış
- Çabuk doyma. Yemeğe başlar başlamaz doymak, iştahın azalması
- Karın veya kasık bölgesinde ağrı
- Sık idrara çıkma veya ani sıkışma hissi
Peki ne zaman doktora gitmelisin? Bu belirtiler yeni başladıysa (bir yıldan kısa süredir varsa) ve ayda 12 günden fazla tekrarlıyorsa randevu almak için iyi bir zaman. Şikâyetin seni endişelendiriyorsa bu süreleri beklemene hiç gerek yok. [2]
Bu ölçüt işe yarıyor. Erken evredeki hastaların yarısından fazlasını yakalıyor. İleri evredeki hastaların ise beşte dördünü yakalıyor. [2]
Bu belirtileri yaşayan kadınların büyük çoğunluğunda yumurtalık kanseri çıkmaz. Ölçütün amacı seni korkutmak değil. Amaç, ısrarla süren bir şikâyetin başka bir nedene bağlanıp orada unutulmasını önlemek.
Tanıda İlk Adımlar
İlk basamakta vajinal ultrason ve CA-125 kan testi yapılır. Doktorun gerek görürse MR (manyetik rezonans, güçlü mıknatısla çekilen ayrıntılı görüntü) da ister.
Şüphe sürüyorsa jinekolojik onkoloji uzmanına yönlendirilmen önemli. Bu uzman, kadın organlarının kanserleri üzerine çalışan cerrahtır. İlk ameliyatın bu konuda uzmanlaşmış bir ekip tarafından yapılması sonuçları belirgin şekilde etkiliyor. [4]
CA-125 Hakkında Bilmen Gerekenler
CA-125 kanda ölçülen bir maddedir. Tek başına tanı koymaz.
Neden yükselir? Kanser dışında pek çok durum bu değeri yükseltir. Endometriozis, miyom, adet dönemi, iltihaplı hastalıklar ve gebelik bunların başında gelir.
Neden düşük çıkabilir? Erken evredeki hastaların sadece yaklaşık yarısında değer yüksek çıkar. Sonucun normal olması kanser olmadığını göstermez. [4]
Bu iki nedenle CA-125 şikâyeti olmayan kadınlarda tarama testi olarak kullanılmaz. Doktorun sonucu tek başına yorumlamaz. Şikâyetlerinle ve ultrason bulgularıyla birlikte değerlendirir. [4]
Ailede Kanser Varsa
BRCA adlı iki gen var. Bu genlerdeki değişiklikler riski belirgin şekilde artırır. İki genin riski ise birbirinden farklı.
----------------------------------- ----------------------------------- Gen 80 yaşına kadar yumurtalık kanseri riski
BRCA1 yaklaşık yüzde 44
BRCA2 yaklaşık yüzde 17 [3]
Genel nüfus yüzde 1-2 ----------------------------------- -----------------------------------
Ailende meme, yumurtalık, pankreas veya prostat kanseri varsa genetik danışmanlık öneriliyor. Danışmanlıkta uzman, aile ağacına bakar ve test gerekip gerekmediğini söyler. [4]
Testte gen değişikliği bulunursa iki şey değişir:
- Çocuk planın tamamlandıktan sonra riski azaltıcı ameliyat konuşulur.
- Tedavide PARP inhibitörü adı verilen ilaçlar daha etkili olur.
Kaynaklar
- SEER Cancer Stat Facts: Ovarian Cancer. National Cancer Institute. Erişim: Ağustos 2026.
- Goff BA, ve ark. Development of an ovarian cancer symptom index. Cancer. 2007;109(2):221-227. PMID 17154394.
- Kuchenbaecker KB, ve ark. Risks of Breast, Ovarian, and Contralateral Breast Cancer for BRCA1 and BRCA2 Mutation Carriers. JAMA. 2017;317(23):2402-2416. PMID 28632866.
- ACOG Committee Opinion No. 716. 2017 (2021'de teyit edildi).
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.
