Kemoterapi günlerinde mideniz bulanabilir, iştahınız kaçabilir. Bunu yaşayan tek kişi siz değilsiniz. Bulantıyı azaltan ilaçlar var. Doktorunuz size uygun ilacı seçer. Aşağıdaki öneriler ilaçlarınızın yanında size destek olur.
İlaçlarınızı Söylendiği Gibi Kullanın
Bulantı ilaçlarınızın ne zaman ve nasıl alınacağını ekibinizle netleştirin. Bazı ilaçlar bulantı başlamadan önce alındığında daha iyi işe yarar. Kendinizi iyi hissettiğiniz bir günde bile ilacınızı kendi kararınızla bırakmayın. İlaç yetmiyorsa ekibinize söyleyin, başka seçenekler olabilir.
- İlaç saatlerinizi yazılı bir listeye ekleyebilirsiniz.
- Dozu ya da sıklığı kendi kendinize değiştirmeyin.
Az ve Sık Yiyin
Midenizin boş kalması da çok dolması da bulantıyı artırabilir. Gün içinde küçük öğünler çoğu kişiye daha iyi gelir. Kuru kraker, galeta ya da haşlanmış patates gibi sade yiyecekler iyi bir başlangıç olabilir.
- Kızartma, çok yağlı ve kokusu ağır yemekler yerine sade yiyecekler seçin.
- Yemeğin kokusu rahatsız ediyorsa soğuk ya da ılık yemeyi deneyin.
Sıvıyı Yudum Yudum Alın
Kusma vücudunuzun su kaybetmesine yol açabilir. Gün boyunca küçük yudumlarla su ya da açık çay içmek daha kolay olabilir. Ne kadar içtiğinizi ve kaç kez kustuğunuzu ONKOM'a not edebilirsiniz.
- İçmek zor geliyorsa birkaç yudumla başlayın.
- Kalp ya da böbrek hastalığınız varsa ne kadar sıvı alacağınızı ekibinize sorun.
Ortamınızı Rahatlatın
Odayı havalandırmak ve rahat giysiler giymek iyi gelebilir. Yemekten sonra hemen uzanmak yerine bir süre dik oturun. Sevdiğiniz bir müzik ya da kısa bir sohbet de dikkatinizi dağıtabilir.
Ne Zaman Haber Vermelisiniz?
Şu durumlarda sağlık ekibinize aynı gün haber verin:
- İlacınıza rağmen kusmanız sürüyorsa
- Sıvıları içinde tutamıyorsanız ya da çok az idrara çıkıyorsanız
- Başınız dönüyorsa ya da kusmukta kan görüyorsanız
- 38 °C ve üstü ateşiniz varsa
Kontrolde Sorabileceğiniz Sorular
- Bulantı ilaçlarımı hangi günler ve hangi saatlerde almalıyım?
- İlacım yetmezse ne yapmalıyım?
- Bulantı genellikle kemoterapiden sonra kaç gün sürer?
Kaynaklar
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Managing Your Chemotherapy Side Effects. https://www.mskcc.org/cancer-care/patient-education/managing-your-chemotherapy-side-effects
- Cancer Research UK. Sickness (nausea) and cancer drugs. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/treatment/cancer-drugs/side-effects/sickness
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.
