Pankreas kanserinin en zorlayıcı belirtilerinden biri karın ağrısıdır. Ağrı çoğu zaman sırta doğru vurur. Böyle bir ağrıda genelde ilk yol ağrı kesici dozunu artırmaktır. Elinde bir seçenek daha var. Adı çölyak pleksus bloğu.
Bu İşlem Ne Yapıyor?
Karnın arka tarafında bir sinir ağı bulunur. Bu ağ mideye ve pankreasa gider. Adı çölyak pleksus. Pankreastaki ağrı sinyalleri beyne bu yoldan ulaşır.
İşlem sırasında doktorun bu sinir ağına ilaç enjekte eder. İğneyi doğru noktaya götürmek için ultrason ya da endoskopi (ağızdan girilen ince kameralı boru) kullanır. İlaç sinirin ağrı iletmesini azaltır.
Beklentiyi Doğru Kurmak
Karşılaştırmalı bir araştırmada işlem yapılan grupta ağrı şiddeti anlamlı şekilde daha düşük çıktı. 6. haftada orta ve şiddetli ağrı yaşayanların oranı işlem grubunda yüzde 14'tü. Diğer grupta bu oran yüzde 40'tı. [1]
Aynı araştırmada ağrı kesici kullanım miktarında anlamlı fark bulunmadı. Yaşam kalitesinde ve yaşam süresinde de fark çıkmadı. [1]
İşlem ağrıyı azaltır ve ilaç yükünü bir miktar hafifletebilir. Bu da küçümsenecek bir kazanç değil. Ağrı kesicilerin kendi yan etkileri var ve o yan etkiler günlük hayatı zorlaştırıyor.
Kimlerde Düşünülür?
- Doktorun kanser kaynaklı olduğunu belirlediği, sırta vuran karın ağrısı
- Ağrının ilaçla yeterince kontrol edilememesi
- Ağrı kesici yan etkilerinin hayatı zorlaştırması (aşırı uyku hali, kabızlık, bulantı)
- Genel durumunun işlemi kaldıracak halde olması
Endoskopiyle yapılan yöntem bugün yaygın kullanılıyor. Güvenli ve etkili bulunuyor. Deriden iğneyle yapılan yöntemle karşılaştırıldığında sonuçlar benzer çıktı. [3]
Riskleri Neler?
En sık görülen üç durum var. Geçici ishal, geçici tansiyon düşüklüğü ve işlem bölgesinde ağrı. Bunlar genellikle kendiliğinden geçer. Sinirlerle ilgili ciddi yan etkiler nadir görülür. Yine de işlemden sonra kendini kötü hissedersen ekibini araman yeterli. [2]
Diğer Ağrı Yönetimi Araçları
- Uzun etkili ağrı kesici ve ani ağrılar için kısa etkili ek doz. Doktorun bu ikisini birlikte reçete eder. [4]
- Sinir ağrısı için özel ilaçlar: gabapentin, pregabalin, duloksetin.
- Bölgesel ışın tedavisi: ağrı sinirden kaynaklanıyorsa işe yarar.
- Kabızlık için baştan laksatif (kabızlık ilacı). Ağrı kesiciler kabızlık yapar. Kabızlığı beklemek yerine önceden önlem alınır. [4]
- Palyatif bakım ekibinin erken devreye girmesi. Bu ekip belirtileri ve ağrıyı yönetmeye odaklanır. [4]
Doktorunla Konuşmak İçin İki Cümle
Ağrı sırtıma vuruyor ve ağrı kesicim yetmiyor." "Bana çölyak pleksus bloğu uygun mu, birlikte değerlendirebilir miyiz?
Kaynaklar
- Wong GY, ve ark. Effect of neurolytic celiac plexus block on pain relief, quality of life, and survival in patients with unresectable pancreatic cancer. JAMA. 2004;291(9):1092-1099. PMID 14996778.
- Arcidiacono PG, ve ark. Celiac plexus block for pancreatic cancer pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(3):CD007519.
- Kanno Y, ve ark. EUS-guided celiac plexus neurolysis versus percutaneous approach. J Clin Med. 2020;9(6):1666.
- Fallon M, ve ark. Management of cancer pain in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines. Ann Oncol. 2018;29(Suppl 4):iv166-iv191. PMID 30052758.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.
