Kemoterapi Döneminde Beslenme

Kemoterapi sırasında iştahın değişir. Tatlar sana farklı gelir. Bulantı olabilir. Bunların hepsi beklenen durumlardır. Beslenmeni doğru kurmak iki şeyi birden değiştirir. Tedaviye uyumunu kolaylaştırır. Gün içinde kendini nasıl hissettiğini de iyileştirir.

Günde Ne Kadar Protein?

Avrupa Klinik Beslenme Derneği'nin kanser kılavuzunda net bir hedef var. Kılavuzdaki hedef, her kilo için günde en az 1 gram, mümkünse 1,5 grama kadar protein. Böbrek hastalığın varsa bu hedef sana uymayabiliyor; kendi miktarını doktorun ya da diyetisyeninle birlikte belirleyebilirsin. [1]

70 kilosan bu hedef günde 70 ile 105 gram arası protein demektir. Bu miktar tabakta neye denk geliyor?

• 1 yumurta ≈ 6 gram
• 1 kâse yoğurt ≈ 8 gram
• 1 avuç tavuk veya balık ≈ 20 gram
• 1 kâse mercimek ≈ 15 gram

Tek öğünde çok et yemek gerekmiyor. Vücut tek seferde gelen büyük miktarı aynı verimle kullanamaz. Her öğüne biraz protein eklemek daha çok işe yarıyor. Kahvaltıya bir yumurta, öğlene bir kâse yoğurt eklemek bile yeter. Gün sonunda toplam artar.

Zorlandığın Durumlar İçin Pratik Çözümler

Ağzın metalik tat alıyorsa. Metal çatal yerine plastik çatal deneyebilirsin. Yemekleri soğuk ya da oda sıcaklığında ye. Limon ve nane bazı kişilerde tadı düzeltir.

Bulantın varsa. Sabah aç karnına 1 dilim tuzlu galeta yemek bulantıyı hafifletebilir. Ardından küçük bir öğün yiyebilirsin. Kokular bulantını tetikliyor olabilir. O zaman yemeği başkası pişirsin ya da mutfağı iyice havalandır.

Ağzında yara varsa. Muz, yumurta ve lapa kıvamında yulaf iyi gelir. Asitli yiyeceklere bir süre ara vermek iyi gelir. Portakal ve domates suyu bunlara örnektir. Baharatlı yiyeceklere de bir süre ara vermek iyi gelir.

Su içmekte zorlanıyorsan. Ayran, komposto ve çorba da sıvı sayılır. Günlük sıvı ihtiyacı kişiden kişiye değişir. Kabaca her kilon için 30-35 mililitre hesaplayabilirsin. Örnek verelim: 70 kilosan günde yaklaşık 2 ile 2,5 litre eder. Kusma, ishal ve ateş varsa daha fazlası gerekir. Kalp ya da böbrek hastalığın varsa kendi hedefini doktorunla birlikte belirleyebilirsin.

Nelerden Uzak Durmalısın?

Mikrop riski nedeniyle şu yiyeceklere ara vermek daha güvenli: çiğ deniz ürünleri, az pişmiş et ve yumurta, açık süt ve peynirler.

İlacını etkilediği için de iki şeyden uzak durman gerekiyor: greyfurt ve greyfurt suyu, sarı kantaron. Bu ikisinin bağışıklıkla bir ilgisi yok. Sorun, ilacın kandaki seviyesini değiştirmeleridir.

Eskiden kanser hastalarına çok katı bir liste verilirdi. Çiğ sebze ve meyve bile yasaklanırdı. Bu listenin adı "nötropenik diyet" idi. Bu yaklaşım artık önerilmiyor. Araştırmalar bu diyetin enfeksiyonu önlemediğini gösterdi. Yerine daha basit bir kural geldi. Elleri ve tezgâhı temiz tutmak önemli. Yiyeceği iyi yıkamak yeterli. Eti iyi pişirmek gerekiyor. [3]

Kilo Kaybını Erken Fark Etmek

Son 6 ayda kilonun yüzde 5'inden fazlasını istemeden kaybetmiş olabilirsin. Bu durumu doktoruna söyleyebilirsin. Örneğin 80 kilodan 75 kiloya düşmek bu sınırı geçer. [2]

Bu tür bir kayıp "daha çok ye" ile çözülmez. Protein desteği ve hafif direnç egzersizi birlikte gerekir. İkisini birlikte planlamak için doktoruna ya da diyetisyene danışabilirsin. Kilo kaybını erken fark etmek, tedaviye verdiğin yanıtı da etkiler. [4]

Tartını haftada bir kez, aynı gün ve aynı saatte yapabilirsin. Değerleri bir yere not etmen de yeterli. Muayenede bu notlar işini kolaylaştırır.