Mide ameliyatından sonra en sık duyduğumuz cümle "Ne pişirsem yiyemiyor" oluyor.
Bu durum normaldir. Ameliyatta miden ya küçülür ya da tamamen alınır. Küçülen mideye az yiyecek sığar. Bu yüzden tabak küçülür, öğün sayısı artar. Birkaç temel kural işini kolaylaştırır.
İlk Ayların Temel Kuralları
1. Günde 6 küçük öğün. 3 ana öğün ve 3 ara öğün olarak planlayabilirsin. Yemeği hazırlayan kişi için de kural aynıdır. Tabak küçük olacak, sıklık fazla olacak.
2. Her öğüne yumurta büyüklüğünde protein koymak yeterli. Süzme peynir, haşlanmış tavuk, az yağlı köfte, yumurta ve yoğurt bu gruba girer. [2]
3. Sıvıyı yemekten ayırmak işini kolaylaştırır. Uluslararası uzman raporu, sıvıları katı yiyeceklerden yaklaşık 30 dakika ayırmayı öneriyor. Suyunu yemekten 30 dakika önce ya da 30 dakika sonra içebilirsin. [1]
4. Hızlı emilen şekere ara vermek iyi gelir. Şekerli içecek, tatlı ve beyaz un bu gruptadır. Bunlar çarpıntı, terleme, halsizlik ve ishal yapabilir.
5. Yavaş yemek ve iyi çiğnemek işini kolaylaştırır. Bir öğün 20-30 dakikaya yayılsın.
Damping Sendromu Nedir?
Yemek normalde midede bir süre bekler ama ameliyattan sonra hızla bağırsağa geçebilir. Bu hızlı geçişin yaptığı şikâyetlere damping sendromu deniyor. İki türü var. [1]
Erken damping --- yemekten 15-30 dakika sonra başlar:
Çarpıntı, terleme, halsizlik, karın krampı ve ishal görülür.
Çözümü porsiyonu küçültmek ve hızlı şekeri kesmektir.
Geç damping --- yemekten 1-3 saat sonra başlar:
Titreme, terleme, ani açlık hissi ve baş dönmesi görülür.
Bu tablo kan şekerinin düşmesiyle ilgilidir.
Çözümü öğüne protein ve yavaş emilen karbonhidrat eklemektir. Şikâyetin geçmezse doktorun ilaç seçeneklerini değerlendirir.
Örnek Bir Günlük Menü
----------------------------------- ----------------------------------- Öğün Ne yiyeceksin
Sabah 1 yumurta, 1 dilim peynir, küçük dilim ekmek
Ara 3 yemek kaşığı yoğurt
Öğle Yarım kâse çorba, 2 küçük köfte, patates püresi
Ara Muz veya pişmiş elma
Akşam Buharda balık (bir avuç), haşlanmış kabak
Yatmadan 2 yemek kaşığı süzme peynir ----------------------------------- -----------------------------------
Bu menü bir örnektir. Sevmediğin bir yiyeceği aynı gruptan başkasıyla değiştirebilirsin.
B12 Neden İğneyle?
Miden, B12 vitamininin emilmesi için gerekli bir madde salgılar. Bu madde olmadan B12 bağırsaktan içeri giremez. Miden tamamen alındıysa bu madde de yok olur. Yemekten gelen B12 artık emilmez.
Bunun çözümü ömür boyu B12 takviyesi almaktır. Takviye çoğu merkezde iğneyle veriliyor ve İngiltere uygulamasında iğne 3 ayda bir yapılıyor. Bazı hastalarda yüksek doz hap da kullanılabiliyor. Hangisi olacağına doktorun karar verir. [3]
Demir, D vitamini, kalsiyum, folik asit ve çinkonun da düzenli kontrol edilmesi gerekir. [2]
Bu durum bir eksiklik ya da başarısızlık değildir. Ameliyatın beklenen sonucudur ve eksileni yerine koymak çoğu kişide sorunu giderir.
Kaynaklar
- Scarpellini E, ve ark. International consensus on the diagnosis and management of dumping syndrome. Nat Rev Endocrinol. 2020;16(8):448-466. PMID 32457534.
- Weimann A, ve ark. ESPEN practical guideline: Clinical nutrition in surgery. Clin Nutr. 2021;40(7):4745-4761. PMID 34242915.
- Allum WH, ve ark. Guidelines for the management of oesophageal and gastric cancer (BSG/AUGIS). Gut. 2011;60(11):1449-1472. PMID 21705456.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.




