En çok sorulan iki soru bellidir. "Domates yiyeyim mi?" ve "süt zararlı mı?"
Yanıtları okurken bir şeyi akılda tutman gerekiyor. Beslenme çalışmalarının çoğu gözlemseldir. Bu çalışmalarda insanların ne yediği kaydedilir. Sonra yıllar içinde ne olduğuna bakılır. Böyle bir çalışma "şu yiyecek şunu yapar" diye kesin sonuç veremez. Sadece bir ilişki gösterir.
Domates Ve Likopen
Domatesin kırmızı rengini veren maddeye likopen denir.
Büyük bir takip çalışmasında insanlar yıllarca izlendi. Diyetle çok likopen alanlarda ölümcül seyreden prostat kanseri daha az görüldü. En çok tüketen grupta risk yaklaşık üçte bir daha düşüktü. [1]
Bu deneysel bir kanıt değildir. Dünya Kanser Araştırma Fonu bu ilişkiyi "sınırlı düzeyde işaret eden" kategorisinde değerlendiriyor. [4]
"Domates prostat kanserini önler" demek fazla olur. "Makul ve zararsız bir tercih" demek doğru olur.
Likopen pişirilince daha iyi emilir. Yağla birlikte alınınca emilim yine artar. Zeytinyağlı domates sosu bu yüzden çiğ domatesten daha etkilidir. [4]
Süt Ve Kalsiyum
Süt ürünleri ve yüksek kalsiyum alımı prostat kanseri riskinde artışla ilişkili bulundu. [2]
Dünya Kanser Araştırma Fonu bir sınır tanımlıyor. Günde 1.500 miligramın üzerinde kalsiyum almayı prostat kanseri için "muhtemel" bir neden sayıyor. Bu miktara yemekle ulaşmak zordur. Genellikle takviye hapla ulaşılır. [4]
Günde 1-2 porsiyon süt ürünü sorun değildir. Kemik için kalsiyum hapı kullanıyorsan dozunu doktorunla gözden geçirebilirsin.
Kırmızı Ve İşlenmiş Et
Sosis, salam ve sucuk gibi işlenmiş etleri sınırlamak tüm kanser önerilerinin ortak maddesidir.
Prostat kanserine özel kanıt burada zayıftır. Bağırsak kanserindeki kadar güçlü değildir. Tavuğu, balığı ve baklagili öne çıkarmak yine de makul bir tercihtir.
Kuruyemiş
Prostat kanseri olan erkeklerde kuruyemiş tüketimi incelendi. Haftada 5 kez ve üzeri kuruyemiş yemek, tüm nedenlerden ölümde yüzde 34 azalma ile ilişkili bulundu. Bunu gözünde canlandırmak için şöyle düşünebilirsin. Aynı dönemde 100 kişiden 30'unun kaybedildiği bir grupta bu sayı 20'ye iniyor. [3]
Aynı çalışmada prostat kanserine bağlı ölümde anlamlı bir azalma görülmedi. [3]
Fayda büyük olasılıkla kalp damar sağlığından geliyor. Bu da değerli bir kazançtır. Prostat kanseri olan erkeklerde ölüm nedeni çoğu zaman kanser değildir, kalp hastalığıdır.
Sonuç: Pratik Tabak
Akdeniz tipi beslenme öne çıkıyor. Bol sebze, zeytinyağı, baklagil ve tam tahıl içerir. Haftada 2 kez balık ekler. İşlenmiş eti sınırlı tutar.
Klişe geldiğinin farkındayız. Kanıtın en tutarlı olduğu yaklaşım yine de budur.
Hormon baskılayıcı tedavi alıyorsan durum biraz değişir. Bu tedavide kemik ve kas kaybı riskin artar. O zaman direnç egzersizi, D vitamini ve kalsiyum durumu beslenmeden bile daha öncelikli olabilir. Bunu doktorunla konuşabilirsin.
Kaynaklar
- Zu K, ve ark. Dietary lycopene, angiogenesis, and prostate cancer: a prospective study in the prostate-specific antigen era. J Natl Cancer Inst. 2014;106(2):djt430. PMID 24463248.
- Aune D, ve ark. Dairy products, calcium, and prostate cancer risk: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2015;101(1):87-117.
- Wang W, ve ark. Nut consumption and prostate cancer risk and mortality. Br J Cancer. 2016;115(3):371-374. PMID 27280637.
- World Cancer Research Fund/AICR. Diet, Nutrition, Physical Activity and Prostate Cancer. Continuous Update Project.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.
