Prostatın tamamen alındığı ameliyata radikal prostatektomi denir. Bu ameliyattan sonra iki sorun sık görülür. Biri sertleşme problemi, diğeri idrar kaçırmadır. İkisi de bilinen durumlardır. İkisinin de çözüm yolları vardır.
Sertleşme: Gerçekçi Bir Çerçeve
Uzun yıllar boyunca bir görüş yaygındı. Ameliyattan sonra düzenli hap kullanmanın sinirlerin iyileşmesini hızlandırdığı düşünülüyordu. Bu yaklaşıma "penil rehabilitasyon" dendi. Türkçesi, penisin işlevini ilaçla çalıştırıp toparlamaya çalışmaktır.
REACTT adlı araştırma bunu test etti. Günlük düşük doz hap kullanan hastalar izlendi. Sonra ilaç bırakıldı ve kendiliğinden sertleşme ölçüldü. Bu ölçümde anlamlı bir iyileşme çıkmadı. [1]
Haplar işe yaramıyor değil. Kullanıldıkları sırada işlevi destekliyorlar. Sinir iyileşmesini hızlandırdıklarına dair güçlü bir kanıt yok. Bu ayrımı bilmek, beklentini doğru kurmanı sağlar. [1]
Seçenekler sırayla şöyle ilerler.
- Haplar (tadalafil, sildenafil). İhtiyaç anında ya da düzenli kullanılabilir.
- Vakum cihazı. Penise kan gelmesini sağlayan bir pompadır. Hapa yanıt vermeyenlerde de kullanılabilir.
- Enjeksiyon tedavisi. Doğrudan penise yapılan iğnedir. Yanıt oranı yüksektir.
- Penil protez ameliyatı. Diğerleri yetmediğinde kalıcı çözümdür. Memnuniyet oranı yüksektir. [3]
Sinir koruyucu ameliyat yapıldıysa iyileşme genellikle 12-24 ay sürer. Bu uzun bir süredir. Eşinle bu konuyu konuşabilmek, süreç boyunca ilaç kadar önemlidir. [3]
İdrar Kaçırma: Pelvik Taban Egzersizi
Pelvik taban, leğen kemiğinin tabanındaki kaslardır. İdrarı tutmanı bu kaslar sağlar. Bu kasların egzersizi sık önerilir. İyileşmeyi ne kadar hızlandırdığı konusundaki kanıtlar ise çelişkili ve zayıftır. Bazı çalışmalarda ameliyattan önce başlanan egzersiz 3. ayda fayda sağlamış. Etki yine de mütevazı görünüyor. [2]
Egzersiz buna rağmen öneriliyor. Zararsızdır, ücretsizdir ve pek çok kişide fark yaratır.
Nasıl Yapılır?
- Günde 3 set
- Her sette 10 kasılma
- Her kasılmada 5 saniye tutup 5 saniye gevşeme
Doğru kası nasıl bulursun? İdrarı tutar gibi sıkman yeterli. Bunu tuvalette alıştırmaya çevirmemek gerekiyor; kası tanımak için bir kez denemek yeter.
Egzersizi bir fizyoterapist eşliğinde öğrenmek başarıyı belirgin artırıyor. Doktorundan yönlendirme isteyebilirsin.
Ne kadar sürer? Çoğu kişide idrar kontrolü 3-12 ay içinde belirgin düzelir. Kaçırma 12 ayı geçerse ve ciddiyse başka bir seçenek var. Yapay idrar kapağı ameliyatı bu durumda etkili oluyor. [3]
Orgazmda İdrar Kaçırma
İlk aylarda orgazm sırasında bir miktar idrar kaçabilir. Bu bilinen bir durumdur ve zamanla azalır. Eşinin bunu önceden bilmesi işi kolaylaştırır. Böylece olay bir utanç konusu olmaktan çıkar.
Bu Konuları Nasıl Açarsın?
Bu konular muayenede çoğu zaman kendiliğinden gündeme gelmez. Muayene süresi kısadır ve öncelik hastalığın seyrindedir. Sen açtığında konuşulur. Şunu söylemen yeterli.
Ameliyattan bu yana sertleşmem şöyle, idrar kontrolüm böyle. Sırada ne var, ne önerirsiniz?
Kaynaklar
- Montorsi F, ve ark. Effects of tadalafil treatment on erectile function recovery following bilateral nerve-sparing radical prostatectomy (REACTT). Eur Urol. 2014;65(3):587-596. PMID 24169081.
- Anderson CA, ve ark. Conservative management for postprostatectomy urinary incontinence. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(1):CD001843.
- EAU Guidelines on Prostate Cancer ve EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2025/2026 sürümleri.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hekim muayenesinin ve size özel hazırlanmış tedavi planının yerine geçmez. Tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verebilirsiniz.
